woensdag 4 juni 2008

Natuurcursus met veel cultuur in Bor (Tsjechië) 2008


Op de site vertellen we uitgebreid over het weekje Tsjechië in Zuid-Bohemen. Ook dit jaar hebben we weer twee heerlijke weken gehad met heel veel natuur en hele bijzondere mensen. Er waren echte fanatieke vogelaars bij, maar ook plantjesmensen en wandelaars die het vele stilstaan wel eens teveel van het goede vonden. Ze hebben voor mij op een buitengewoon ludieke wijze een levensgrote vogelverschrikker gemaakt.Het typeert de stemming in zo’n groep. Wonderlijk, maar bij binnenkomst is het eigenlijk al een eenheid. Dat komt omdat iedereen oog en oor voor de natuur heeft. En…, laten we eerlijk zijn ook wel van een natje en een droogje houdt. Culinair zijn we dan ook weer flink verwend door Marian en Carla.De foto geeft de sfeer van de cursus treffend weer. Een goed glas wijn op een berg zand, die door een paardenstaart wordt ‘ingepakt’. Pionieren heet dit laatste en dat hebben wij ook gedaan. We hebben veel gewandeld, hoewel je dit nauwelijks kunt zeggen als er een dame in je gezelschap verkeerd, die met haar hond te voet naar Rome is geweest. Dat is bijzonder. Ook bijzonder was de aanwezigheid van een viertal oud-leerlingen, die 35 jaar gelden als zestienjarigen met ons op biologiekamp naar Terschelling zijn geweest. Het doet je goed nu te horen dat zij daar van de natuur zijn gaan houden. Het gaat te ver om te vertellen wat we allemaal gezien hebben. Heel bijzonder was de ‘aanvaring’ tussen een zeearend en een zwarte wouw die Otto Faulhaber in een flits met zijn camera kon vastleggen. Ook de boomkikkers maakten net zoals de vorige jaren weer veel indruk. Hieronder volgen verslagen van een aantal deelnemers. Een ding staat inmiddels al vast: volgend jaar gaan we weer naar Bor in Zuid-Bohemen. De eerste aanmeldingen zijn al binnen, maar we moeten nog wel een datum prikken.

Gerrit Jansen



Bor 13Bor, een klein dorp in Tsjechië, waar in het voorjaar de bloesem van de oude knoestige appelbomen vele tinten rose heeft en de seringen nog bloeien met een wilde paarse kleur.Een langgerekt dorp met boerenhuizen waar de boerenzwaluwen nog luidkeels kwetterend op de telefoondraden kunnen zitten.De meeste boerderijen, typisch vierkante gebouwen rond een binnenplaats, zijn of worden gerestaureerd en hebben geen boerenbestemming meer.De omgeving is sterk glooiend. De blik gaat over uitgestrekte weilanden en graanvelden en eindigt bij de bosrand. ’s Morgens vroeg en in de schemering van de avond grazen hier de reeën.De luidsprekers aan de telegraafpalen op het kleine dorpsplein herinneren nog steeds aan de tijd van de communistische overheersing door Rusland. De vervallen restanten van de grote schuren en stallen van een kolchozen boerderij stammen ook uit die tijd. In de stal staan nu nog maar 6 magere koeien. Af en toe lopen ze naar boven op de laadbrug en kijken met een weemoedige blik over de velden.Voor vogels en kleine zoogdieren is het uitgebreide boerenerf, waarop veel oude landbouwmachines staan te verroesten, nog steeds een fantastische plek om te leven.Het is mei en op het kleine dorpsplein is een wel 20 meter hoge meiboom opgericht. De grote lindeboom heeft in één week zijn bladeren ontvouwd en vormt een ideale zangpost voor de vele soorten zangvogels in het dorp. Aan de rand van het dorp ligt langs de straatweg een kleine poel, waaruit 's avonds, als het donker is, een oorverdovend geluid aanzwelt en weer verdwijnt. Dit is de voortplantingsplaats van de boomkikkers.Dit zijn de eerste indrukken van Bor, een dorp in Zuid Bohemen met ongeveer 200 inwoners. Straatnamen zijn er niet. Ieder huis heeft een nummer. Bor 13 is de uitvalsbasis voor onze excursies tijdens de natuurworkshops in de maand mei.

Nellie Spies – van Rooijen



Net een week terug van Tsjechië.Nog steeds ben ik er vol van.Wat hebben we een leuke,ontspannen,interessante maar vooral ook gezellige week gehad.Van te voren kregen we op de kennismakingsavond al een programma.Wandeltochten zouden afgewisseld worden met biologische momenten, fietsen, stadsbezichtiging en bezoek aan de plaatselijke horeca.Het zag er veelbelovend uit en……het werd meer dan waargemaakt.Na een dag autorijden werden we door Gerrit, Carla, Wim en Marian hartelijk ontvangen.Na het betrekken van onze gerieflijke kamers in het nabijgelegen pension stond het eten klaar, met een lekker Tsjechies wijntje, heerlijk!Na het eten begonnen we meteen aan onze eerste wandeling om de uilen te aanschouwen. Die uilen hebben we niet gezien maar wel hoorden we het geluid van de boomkikkers.Een dag later zouden we ons lam zoeken bij een poel, om ze uiteindelijk te zien zitten op de rietstengels.Toen hielden ze zich angstvallig stil.Niet zonder reden.Want plotseling zagen we een prachtige grote adder zwemmen.Net onder een kikkertje, dat door de slang niet ontdekt werd.Een biologisch moment zoals we er velen gehad hebben deze week.De vogelaars onder ons hadden er al een paar uurtjes op zitten als ze met de rest aan het ontbijt (om 9 uur) verschenen.Nauwgezet werd er elke dag bijgehouden welke vogels er gespot waren. De lijst werd indrukwekkend, maar dat de vorige groep er meer gezien had werd toch wel als frustrerend ervaren.Dat waren notabene vnl.wandelaars en onze groep had meer echte vogelaars. Vooral het ontbreken van de zeearend was pijnlijk.En het moet gezegd dat Gerrit er alles aan gedaan heeft om hem aan ons te laten zien:Einden omrijden naar plekjes waar hij ze al eens eerder had gezien. Stoppen op onmogelijke plaatsen. Gelukkig waren onze chauffeurs alert en botste niemand op zijn bus!Ondanks het ontbreken van de zeearend, vond ik het een leuke kennismaking met “het vogelen “.Het geluid van de geelgors(de eerste noten van de 5e symphonie van Beethoven) zal ik nooit meer vergeten.Ook niet de emotie die je krijgt als er twee grote bruine kiekendieven samen een prachtige dans uitvoeren in de lucht.Geweldig!In Trebon keken we in een natuurmuseumpje naar een film over de traditionele manier waarop karpers geteeld en gevangen worden in Tsjechië.In het plaatselijke restaurant hebben we ze daarna ook geproefd.Voortreffelijk!Groot was de verrassing de volgende dag toen we aan een meer zaten te lunchen. Er kwam een karavaan van wagens, er stapten een groep mannen en een paar vrouwen uit, die zich in de pakken hesen die we de vorige dag op de film gezien hadden. En vóór onze ogen werd de film overgedaan,maar nu in het echt.Het bezoek aan het stadje Cesky Krumlov was zeer de moeite waard.Na een rondleiding en een lunch kon ieder zijn/haar eigen gang gaan.Het stadje staat, naast zijn schilderachtigheid, ook bekend om het kristal, dat er vervaardigd wordt.De vorige avond had Marian ons er al het een en ander over verteld.Er valt nog veel meer te vertellen over onze reis naar Tsjechië: over het heerlijke eten dat door Carla en Marian verzorgd werd,over de groep mensen die zo leuk was waardoor we ook veel gelachen hebben,over de mooie foto’s die Willy gemaakt heeft, over het vuur waar we ’s avonds omheen zaten en waar soms zeer filosofische gedachten bovenkwamen, over de indrukwekkende hoeveelheid lege flessen in de hoek van de binnenplaats. Maar je moet het toch zelf meemaken .Ik heb enorm genoten, veel geleerd en verheug me op het herinneringsboekje dat we nog gaan krijgen.

Rieki van Biesen

“3 minuten stilte” wordt er fluisterend geroepen.Langzaam overstemt de natuur het geluid van de groep. Goed luisteren!Gerrit legt uit wat er allemaal te horen is, als je luistert.Vergeten beelden schieten door mijn hoofd als ik hem zo zie staan. Ouder, net als wij, maar nog altijd even enthousiast over de natuur.Wij, een groep van oud-leerlingen, elkaar weer gevonden in de loop van de tijd, mochten als eersten genieten van de prille aanvang van de natuurreizen van Gerrit op Terschelling.Die tijd, ruim 35 jaar geleden, heeft bij ons onuitwisbare herinneringen vastgelegd en is een deel van de band die wij onderling hebben opgebouwd.Het idee opgevat om nog eens extra vroeg op te staan om op zoek te gaan naar de zeearend, maar ook de kwak en de roerdomp, maakte ook Gerrit weer enthousiast en zo zaten wij om zes uur ’s morgens op één van de afmeerplaatsen van de plaatselijke karpervissers.De uit het water opspringende karpers, het fanatiek roepen van “Daar gaat een zeearend” , om later te ontdekken dat het een rode wouw was en de prachtige beelden die de natuur steeds weer opnieuw voor ons schilderde, brachten ons in een tijdloze ruimte waar het heden en het verleden één geheel vormden.Een bijzonder moment om mee te mogen maken in een toch al zeer geslaagde week.Rest ons slechts een stille dank aan de zeearend, want juist zonder hem (of haar), konden wij weer een onuitwisbare herinnering aan ons leven toevoegen.

Lia de Wit-Vermeulen, Frits Peters, Bertie de Wit, René Coenders’ ( en Carla en Marian).

donderdag 24 april 2008

Natuurworkshop Ameland 18 t/m 20 april 2008

Afgelopen weekend waren we op Ameland met een twintigtal cursisten, die heel wad hebben beleefd. Je moet op de Wadden geweest zijn om een idee te krijgen van de invloed van eb en vloed en de kracht en de windrichting op het leven op een waddeneiland. Dat geldt niet alleen voor de planten en de dieren, maar ook voor de mensen. Het was prachtig weer, maar er stond, vooral op zaterdag 19 april, een stevige oostenwind. Een dergelijke wind blaast ons tijdens de fietstocht naar het Oerd haast van de fiets; maar het ongemak is voor veel wadorganismen nog veel groter! Een oostenwind blaast het wad als het ware leeg, waardoor extreem laag water ontstaat. Natuurlijk zijn de krabben en de kreeften, de schelpdieren en andere ongewervelden wel wat gewend, maar hoe je het ook wendt of keert: hoe korter de droge periode des te liever het ze is. Alleen de foeragerende steltlopers zien een lange droge periode wel zitten: zo kunnen zij immers langer van het zeebanket genieten.
Intens hebben we genoten van een duinwandeling waarbij we niet alleen de eerste nachtegaal hoorden zingen, maar we waren vooral onder de indruk van de baltsvlucht van een man blauwe kiekendief. Onwaarschijnlijk wat een vliegtechniek: de uitslover maakte zelfs regelmatig een looping; ongetwijfeld met het doel indruk op de dame te maken. Het vrouwtje heeft de vliegshow waarschijnlijk vanachter de vegetatie met welgevallen gadegeslagen.


Op de pagina Buiten van de Gelderlander van 25 april vertel ik meer over het zeemilieu op Ameland. Zie ook www.gelderlander.nl/buiten .


Nog meer wad: zaterdag 26 april om 18.00 uur op Nederland 2 bij omroep LLiNK: ik vertel in dit programma over Terschelling over de wadbodem. Zie ook eerder op deze weblog.

zondag 13 april 2008

LLiNK in Natura uitzending Terschelling

Nederland 2: zaterdag 26 april om 18.00 uur: een wadconfrontatie met Gerrit Jansen

Ik ben de afgelopen week drie dagen op Terschelling geweest. LLiNK -de kleinste omroep met de grootste idealen- wil de kijkers tien afleveringen lang met de ongerepte schoonheid van dit waddeneiland confronteren. Ik ben met presentator Bas Westerweel en een cameraploeg voor zonsopkomst het wad opgegaan. Als je ergens natuur kunt voelen, horen, zien, proeven en ruiken dan is het wel daar. Zeker als er in de verste verte nog geen mens te bekennen is. Het wad is bij eb een gedekte tafel voor steltlopers als wulp, scholekster, tureluur, goudplevier en strandlopers. Bas en ik hebben met spitten en zeven een deel van dit zeebanket boven tafel gehaald. Omdat we nog met nachtvorst te maken hadden, was de diversiteit beperkt, maar de hoeveelheid aan bijvoorbeeld vlokreeften, kokkels, zeepieren, zagers en andere wormen was enorm.

Geweldig dat de Nederlandse en de Duitse overheid onlangs, ondanks het dwarsliggen van de deelstaat Hamburg, toch het nominatiedossier voor ‘Waddenzee Werelderfgoed’ bij UNESCO hebben ingediend. Hopelijk worden Hamburg en Denemarken in de toekomst ook ‘Wijs met de Waddenzee’. De werelderfgoedstatus kan en mag dan niet uitblijven.

Dat Bas een echte natuurliefhebber is, werd mij al snel duidelijk. Hij geniet intens van de stilte, de kleuren en de geuren van dit gigantisch waardevolle natuurgebied. Ook de regisseuse, de cameraman en de geluidsman hebben hart voor de zaak. Kijken dus op zaterdag 26 april! En laat het daar niet bij. LLiNK heeft leden nodig. De doelstelling: ‘Voor een betere wereld’ moet de lezers van mijn natuurverhalen in de Gelderlander aanspreken. Ik sluit mij dan ook graag aan bij de oproep van Bas Westerweel die hieronder volgt: word lid van LLiNK voor € 5,72 per jaar! Maar eerst zijn poëtische impressie van onze wadconfrontatie:

Terschelling donderdag, zonsopgang

Ik sta met Gerrit op het wad.
We zwijgen.
Gelaarsde cameraploeg zakt met statief traag de kustlijn in.
We proberen de schoonheid te vangen in beeld en weten dat we maar ten dele zullen slagen.
Televisie is hebberig maar in ons geval geduldig.
We wachten af en openen de zintuigen.
De zon gaat aan.
De Tureluur roept haar naam, grauwe ganzen grommen, zacht de wind, golfjes rollen aan.
Gerrit begint te spreken.
Hij verklaart en geeft namen, graaft en zeeft.
Hij lacht een natuurlijke lach.
De leerling luistert.
De meester vertelt.
Meesterlijk.


Beste bezoekers,

Mag ik een paar tellen van uw leestijd?
Mijn naam is Bas Westerweel, natuurliefhebber en laatstleden nog een leerling van de beheerder van deze site.
Oh ja, ik werk als presentator van het programma Llink in Natura voor omroep Llink.
Voor deze kleine omroep wil ik graag uw aandacht vragen.
Om te overleven zijn er leden nodig.
En ik zou u vervolgens willen vragen om gratis een kijkje te nemen op de site http://www.llink.nl/
Bent u vervolgens op een of andere manier getroffen door wat u daar treft, wordt dan lid voor € 5,72 per jaar.

Namens Llink bedankt,
Bas Westerweel

zaterdag 12 april 2008

de steenuilen


Ons steenuilenpaar lijkt nog geen definitieve keuze gemaakt te hebben wat betreft de nestkast waarin de eieren moeten komen. Zowel pa en ma zitten regelmatig, maar meestal alleen, voor een van de drie kasten.

vrijdag 11 april 2008

Welkom

Welkom op mijn weblog, binnenkort meer.